Ünlü DJ, ailesinin köklerinin bulunduğu Balıkesir'in Altıeylül ilçesine bağlı Kürse köyünde sahne kurarak hemşehrileriyle buluştu. Köy meydanında gerçekleşen etkinlikte gençler kadar yaşlılar da müziğin ritmine eşlik etti. Mahmut Orhan'ın performansı sırasında ortaya çıkan renkli görüntüler kısa sürede büyük ilgi gördü. Uluslararası sahnelerde on binlerce kişiye konser veren ünlü DJ'in, köy halkıyla iç içe olması ve samimi tavırları beğeni topladı.

Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde Mahmut Orhan'ın köylülerle birlikte vakit geçirmesi ve doğup büyüdüğü coğrafyayla bağını koruması öne çıktı. Birçok kullanıcı, ünlü sanatçının dünya çapındaki başarısına rağmen köyünü unutmamasını takdir eden yorumlar yaptı. Kürse köyünde düzenlenen etkinliğe çevre mahallelerden de çok sayıda kişi katıldı. Elektronik müziğin dünyaca tanınan isimlerinden biri olan Mahmut Orhan'ın köyünde sahne alması, bölge halkı için de unutulmaz dakikalar oldu.

İsmet Özel’in "Batı'nın Sicili" başlıklı yazısını okurken insan ister istemez şu soruya takılıyor: Kulağımıza gerçekten yeni bir şey mi çalınıyor? Açık konuşalım: Hayır. Bu yazıda yeni bir besteden çok, uzun zamandır bildiğimiz bir melodinin İsmet Özel’e özgü hiddetli bir yorumunu duyuyoruz. Batı’nın sömürgeci politikaları, sanayileşme ile müstemlekeciliği kol kola yürütmesi, pozitivist aklın Batı dışı toplumlara bir gelişme modeli olarak dayatılması ya da kimi zaman gönüllü biçimde benimsenmesi, sermayenin yalnızca ekonomik alanda değil; kültürel, sembolik ve zihinsel düzeylerde de işlev kazanması, düşünce dünyasında epeydir tartışılan meselelerdir. Üstelik bu tartışmaların önemli bir kısmı da bizzat Batılı düşünürler tarafından yürütülmüş, en azından onların açtığı kavramsal patikalardan beslenmiştir.

Yazı, Rimbaud ile açılır. Rimbaud’nun şiirden sonra silah kaçakçılığına uzanan hayatı, Batı’nın aydınlık ve karanlık yüzü arasındaki gerilimi göstermek için kullanılır. Özel’e göre Rimbaud, şiirde zirveye çıkmış, sonra Menelik’e silah kaçırmıştır; dahası bu durum Batılı hayat tarzının olağan akışı içinde sunulur. Burada bir edebî hamle vardır: Şiirin meleği, ticaretin ve silahın çamuruna bastırılır. Fakat sorun da tam burada başlar. Bir şairin biyografisi, bir medeniyetin karakter raporuna dönüştürülür. Rimbaud artık Rimbaud değildir; Batı’nın küçük bir maketi gibidir. Bu anlatı, yazının genel düşünme biçimini ele verir: Özel, Batı’yı suçun büyük deposu haline getirir. Batı yalnızca sanayi değildir, yalnızca müstemlekecilik değildir, yalnızca pozitivizm değildir, yalnızca sermaye değildir; tüm bunların hepsidir. Bu cümlelerin bir tarafı elbette doğrudur. Batı sanayileşmeyle sömürgeciliği birleştirmiş, Batı “medeniyet”i ulaşılması gereken zorunlu bir istikamet gibi sunulmuştur. Özel de yazısında bunu ifade eder. Fakat burada asıl mesele şudur: İsmet Özel Batı’nın büyük anlatısını eleştirirken kendisi de başka bir büyük anlatının içinden konuşur. Batı’nın insanlığa reçete yazmasına öfkelenir; fakat kendisi de insanlık adına reçete yazmaktan çekinmez. Batı’nın “evrensel insan” kurgusunu reddeder; fakat kendi “hakiki insan” kurgusunu yeterince tartışmaya açmaz.

Yazının sonunda mesele zaten bütün açıklığıyla görünür. Özel’e göre insanlık adına bir şafak sökecekse bu, Müslümanların kendilerine gelmesiyle; Müslümanların kendilerine gelmesi de Sünnet-i Seniyye’ye riayetle mümkün olacaktır. İşte burada Batı’nın sicilinden İsmet Özel’in temiz kâğıdına geçeriz. Batı’nın sicili kabarıktır, ama konuştuğu zeminin siciline dair tartışma göremeyiz. Batı’nın kavramları kirlenmiştir, fakat bu kirlenmeyi temizleyecek dilin kendisi yeterince tartışılmaz. Burada daha çok dünyaya yön verecek referans ilkeler değişir, ancak Özel’in mantığı eleştirdiği mantıktan pek uzak değildir.

Peki referans değerlerimiz ve o değerlerin dili benimsendiğinde, terazide “yerlilik” ve “millilik” kefesini otomatik olarak ağırlaşır mı? Konuşmamızı koşullayan referans sistemi bize “ait” olunca, o kendiliğinden eleştirel olmaz. Hatta kimi zaman tam tersine, bu refleks eleştirinin önünü kapatan bir güvenlik şeridine dönüşür. Çünkü o andan itibaren kavram artık tartışılacak bir şey değil, sığınılacak bir yer haline gelir.

Bu yüzden İsmet Özel’in yaptığı şeyi “deruni bir dünya sistemi teşhiri” diye romantize etmek kolaycılık desek abartmamış oluruz. Dünya sistemini teşhir ediyor, evet; fakat bunu yaparken kendi önerdiği dünyanın hangi iktidar ilişkilerini, hangi dışlamaları, hangi hiyerarşileri üretebileceğini sorgulamıyor. Tıpkı kendi şiirinde dediği gibi, “insanlar hangi dünyaya kulak kesildiyse diğerine sağır.” Batı’nın sicilini açsa da kendi önerisinin arşivini kurcalamıyor.

Burada W. Benjamin’in o meşhur cümlesi devreye girer: “Hiçbir medeniyet belgesi yoktur ki aynı zamanda bir barbarlık belgesi olmasın.” Bu cümle yalnızca Batı için söylenmiş bir aforizma gibi okunursa eksik kalır. Asıl gücü, bütün medeniyet iddialarını aynı sert ışığın altına çağırmasındadır. Modern dünyanın üretim sistemine uygun ölçekte gerçekleştirdiği sömürgecilik, pre-modern dünyada kendi ölçeğine, kendi tekniğine, kendi siyasal ve askerî kapasitesine uygun biçimlerde yaşanmamış mıdır? Hangi medeniyet, hangi ilke, hangi öğreti, kendi kurallarını bir başkasının hayatına giydirmekten bütünüyle geri durdu?

Brecht’in “Okumuş Bir İşçi Soruyor” şiiri de tam burada anlam kazanır. Kitapların yalnızca kralların adını yazdığı yerde, kayaları taşıyanların, duvarları örenlerin, şehirleri kuranların adı kaybolur. Bu yalnızca Batı tarihine özgü değildir. Her büyük anlatı, kendi kahramanlarını öne çıkarırken kendi işçilerini, kölelerini, yenilmişlerini, sürülmüşlerini ve susturulmuşlarını geride bırakır. Dolayısıyla mesele yalnızca “Batı kötü müdür?” sorusu değildir. Daha sert soru şudur: Her medeniyet kendi ihtişamını kimin sırtından kurmuştur?

İsmet Özel’in yazısı bu soruya kadar gelir, fakat orada durmaz, başka bir yere sapar. Batı’nın sermaye ve kaba güç ittifakını anlatır; “Dünya Sistemi”nin mali güçle şiddeti gözden uzak tuttuğunu söyler. Bunlar etkili cümlelerdir. Fakat yazı, bu tahakküm biçimini çözümlerken aynı zamanda bütün suçu Batı adlı dev bir günah keçisine yükler.

İşte asıl çelişki budur: Batı’yı her şeyin nedeni haline getirdiğinizde, Batı’yı eleştirmiş olmazsınız, onu yine merkeze koymuş olursunuz. Bu kez Batı, ilerlemenin merkezi değil kötülüğün merkezi olur. Ama hâlâ merkezdir. Dünya hâlâ onun etrafında açıklanır. Biz hâlâ kendimizi onun karşısında tanımlarız. Böylece Batı-merkezcilik yıkılmaz, sadece ve sadece tabelası değiştirilir.

Bu noktada haklı bir Batı eleştirisinin, nasıl olup da kendi dogmatik güvenliğine çekildiğini görme fırsatı buluruz. Özel’in zaafı Batı’yı eleştirmesi değil, Batı’yı eleştirirken kendi pozisyonunu eleştiriden muaf tutmasıdır. O yüzden mesele Batı’yı aklamak değildir. Batı’nın sömürgeci, kapitalist, epistemolojik ve kültürel tahakkümünü elbette konuşacağız. Fakat bunu konuşurken “Batı suçlu, biz temiziz” rahatlığına sığınma cüretini de sorgulayacağız.

İsmet Özel Batı’nın sicilini açıyor. İyi de yapıyor. Fakat biz de şunu sormadan edemiyoruz: Batı’nın sicilini bu kadar hiddetle tutan kalem, kendine yönelmeyi nasıl her seferinde es geçebiliyor? Belki de yazının en çıplak ironisi burada: İsmet Özel Batı’dan kurtulmak istiyor, ama Batı’yı o kadar büyütüyor ki, metnin sonunda Batı ortadan kalkmıyor. Sadece şeytan kılığına girip sahnenin merkezinde kalmaya devam ediyor.

Müzeler Günü etkinlikleri kapsamında hazırlanan sergide, Bursa'nın ortak hafızasında iz bırakan önemli kişiler, olaylar ve karşılaşmalar yeniden görünür kılınıyor. Hünkâr Köşkü'nde konaklayan Osmanlı padişahları Sultan Abdülmecid, Sultan Abdülaziz ve V. Mehmed Reşad'ın fotoğraf karelerinin yer aldığı sergide, köşke konaklamış olan Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün de çeşitli fotoğrafları yer alıyor. Ziyaretçileri zamanda yolculuğa çıkaran sergi, 1 yıl boyunca gezilebilecek.

Bursa Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Şahin Biba'yı temsilen serginin açılış törenine katılan Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Numan Çakır, müzelerin milletlerin hafızası olduğunu söyledi. Müzeler sayesinde geçmiş ile gelecek arasında güçlü köprüler kurulabildiğini belirten Çakır, 'Bu yılın teması 'Bölünmüş Bir Dünyayı Birleştiren Müzeler' olarak belirlenmiştir. Toplumları bir arada tutan şey ortak değerler, ortak kültür ve ortak hafızadır. Bursa da medeniyet hafızasının en güçlü şehirlerinden biridir. Osmanlı'nın kuruluş ruhunu taşıyan kadim şehir, tarih boyunca pek çok önemli ana tanıklık etmiştir. Hünkâr Köşkü de bu mirasın en özel simgelerindendir. Köşk, yalnızca bir yapı değil; yaşayan bir tarihtir. Sergiyi ziyaret edenler, Bursa'nın geçmişine, kültürüne ve ortak hikayesine yeniden tanıklık edecek. Bursa Büyükşehir Belediyesi olarak tarihimize, kültürümüze ve medeniyet mirasımıza sahip çıkmaya devam edeceğiz' dedi.

Bursa Vali Yardımcısı Rıza Gençoğlu ise, Hünkar Köşkü'nün taşıdığı öneme vurgu yaparak serginin hayırlı olmasını diledi.

Müzeler Günü kapsamında birçok etkinlik düzenlendiğini hatırlatan İl Kültür ve Turizm Müdürü Kamil Özer ise Bursa Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde açılan serginin, ziyaretçileri zamanda yolculuğa çıkaracağını vurguladı.

Yönetmen Murat Çeri, 'Her insanın yönetmenin hayatında belli kitaplar önceliklidir. 'Bir Adam Yaratmak' da benim için bu öncelik sırasında önde olan kitaplardandı. O yüzden hayalini kurduğun bir şeyi gerçekleştirmek her şeyden önce insana bir mutluluk veriyor. 'Bir Adam Yaratmak' hayalini kurduğum bir eserdi, onu gerçekleştirmiş olduk. Artık edebi eserler eskisi kadar uyarlanmıyor. Necip Fazıl'ın bu eseri 90 yıl sonra sinemaya uyarlandı. Türk edebiyatının çok güzide eserleri var ama bunları sinemaya uyarlamak ya zor olduğundan ya da telif meselesi sıkıntılı olduğundan teşebbüs edilemiyor. Biz buna teşebbüs ettik. Telifinin alınması ayrı zordu, sinema haline getirmek ise ayrı zordu. Oyuncuları buna ikna etmek ve o oyuncuların nasıl oynayacağına dair bir ortak karar oluşturmak da zor oldu. Neticesinde eseri istediğimiz gibi gerçekleştirmiş olduk' dedi.

Eskisi kadar kitap okunmadığını belirten Çeri, 'O yüzden bu kitaplardan ve bu yazarlardan haberdar olunsun diye bu eserlerin sinema diliyle, görüntüyle hayata geçirilmesi gerekiyor. Bu film sayesinde belki insanlar Necip Fazıl'ın bir eserinden haberdar olmuş olacak ve Necip Fazıl kitaplarını okuyacak. Bu diğer yazarlar için de geçerli. Çağımız kitap okuyan bir neslin çağı değil, sosyal medya çağı ya da anlık hazların çağı. O yüzden zor olan şey kitap okumak. Sinemayla bunu bir nebze tanıştırdığımız zaman kitaba rağbet artabilir. Film süreci oyuncular için kolay geçti. 'Bir Adam Yaratmak' konservatuvarlı oyuncular için bilinen bir eser. Bilinen bir eser üzerinden insanları anlatma çabasına girmiyorsunuz. Kolay bir şekilde onlarla anlaşabiliyorsunuz. Biz de istediğimiz oyuncularla çalıştık. Sinema, edebiyat geleneği olan yerlerde daha çok rağbet görür. Bunlar İran Rusya gibi edebiyat geleneğinin yoğun olduğu ülkeler olabilir. Biz de dünya prömiyerimizi Fecr Uluslararası Film Festivali'nde yaptık. Düşünen, okuyan, fikreden, bir şeyleri mesele eden herkes eninde sonunda 'Bir Adam Yaratmak'la tanışacaktır. Önce kitabıyla sonra da filmiyle. O yüzden herkes geç kalmadan okumalı ya da izlemeli diyorum' diye konuştu.

'Arşivlik bir iş oldu'

Uygulayıcı Yapımcı Nihat Sönmez, 'Murat Çeri hocamız bana ilk senaryoyu gönderdiğinde ve okuduğumda bayağı etkilenmiştim. Karakterin acısını derinden hissetmiştim ve bu projede olmayı çok istiyordum. Murat Çeri hocamızın ilk filminin de ben uygulayıcı yapımcılığını yaptığım için ortak müşterekte buluştuk ve projeyi aldık. Film, normalde sanat filmi, arthouse bir film; Necip Fazıl gibi büyük bir üstadın elinden çıkmış kıymetli bir eser olduğu için yönetmenimizle arşivlik bir film yapmayı düşündük ve başardık. Gerek yönetmenlik, gerek senarize etmek, gerek eserin ağırlığı, oyunculuklarla beraber yapım tasarım, prodüksiyon, dizayn, tüm ekip el birliğiyle kolektif bir iş yaptı. Filmin değerini gişe olarak, getiri olarak görmüyorum; filmin ömrünün klasikleşmesini ve arşivlere ulaşmasını benimsiyorum. Buna mukabil biz arşivlik bir iş yaptığımızı, başarılı bir iş yaptığımızı, Necip Fazıl Kısakürek gibi büyük bir üstada layık bir iş yaptığımızı düşünüyorum' dedi.

'Eser piyesten sinematografiye bence başarıyla evrildi'

Eserin dramaturjisiyle ve olay örgüsüyle, sinematografiye evrilmesi zor bir eser olduğunu vurgulayan Sönmez, 'Rönesans tabloları ve klasik tablolar ile sahneleri canlandırdık. Ondan sonra filmi biraz daha klostrofobik olmasın diye dışa taşıdık, sahil kenarlarını kullandık, rıhtımlar kullandık. Eser piyesten sinematografiye bence başarıyla evrildi' ifadelerini kullandı.

Uluslararası ilişkilerden sosyolojiye, tarihten siyaset bilimine uzanan geniş bir perspektifle hazırlanan bu özel sayı, İran’ın bölgesel dinamikler içerisindeki konumunu ve küresel sistemdeki rol arayışını çok boyutlu bir şekilde ele alıyor.

Alanında uzman akademisyenlerin katkılarıyla şekillenen içerikler, yalnızca güncel gelişmeleri analiz etmekle kalmayıp, aynı zamanda tarihsel arka planı ve geleceğe dair olası senaryoları da derinlikli bir şekilde tartışmaya açıyor.

www.yolcutvhaber.com’da dijital olarak da yayınlanacak olan Yolcu Akademi, ilk sayısıyla birlikte akademik yayıncılığa yeni bir soluk getirmeyi amaçlıyor. Disiplinler arası yaklaşımı, özgün makaleleri ve titizlikle hazırlanan içeriğiyle dergi; akademisyenler, araştırmacılar ve entelektüel merakını diri tutan tüm okurlar için güçlü bir referans kaynağı olmayı hedefliyor.

“Bölgesel Rekabetten Küresel Rol Arayışına: İran” başlıklı bu ilk sayı, yalnızca bir dosya konusu değil; aynı zamanda karmaşık bir coğrafyanın değişen dengelerini anlamaya yönelik kapsamlı bir düşünsel davet niteliği taşıyor.

Yazı İşleri Müdürlüğü ile editoryal süreç ve kontrolünün Bursalı gazeteci İsmail Başaran tarafından yapıldığı ve pek çok değerli ismin yer alacağı Yolcu Akademi’nin ilk sayısı çok yakında yayında olacak.

9-10'uncu yüzyılda inşa edilen ve Birinci Dünya Savaşı öncesinde tahribata uğrayan köprünün Ermeni tarafıyla ortaklaşa restorasyonu, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde güven tesisine katkı sağlayacak somut bir işbirliği alanı oluşturması bakımından önemli. Restorasyon kapsamında teknik heyetlerce yürütülecek ortak faaliyetler, iki ülkenin birlikte çalışabilirliği açısından da bir ilk olacak. Proje, bilgi ve uzmanlık paylaşımı yoluyla Türkiye ve Ermenistan arasındaki kurumsal iletişime de katkı sağlayacak. Bölgede yürütülecek çalışmalar sadece köprü yapımıyla sınırlı kalmayıp, köprü çevresinde tarihi kazı çalışmalarının da yapılması planlanıyor. Restorasyonun bölgedeki turizm faaliyetlerinin canlanmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Restorasyon hazırlıklarına hız kazandırmak ve ortak restorasyon sürecinde ortaya çıkacak ihtiyaçların tespiti çerçevesinde Ermenistan tarafıyla oluşturulan ortak çalışma grubunun ilk toplantısı, 9 Nisan 2025 tarihinde İstanbul'daki Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Sosyal Tesisleri'nde gerçekleştirilmişti.

Hip Hop kültürünün en aykırı ve fiyakalı cümlelerin cambaz misali kelime oyunlarıyla birbirleriyle yarıştırıldığı, kimine göre bir isyan ateşi kimine göre ise barış ve özgürlüğün ritmik mücadelesi rap müzik, her geçen gün dönüşse de aslında hepimizin kulaklarına hep doğruları söylüyor.

1970’lerin başında, siyahi vatandaşların yaşadığı gettoların kendi aralarında başlattığı ve şu an tüm dünyada dinlenme rekorları kıran, müzikal alt yapısı ve özellikle geçmişten günümüze toplum, siyaset, ekonomi, yaşam tarzı ve hayatın içinden birçok duygu ve düşünceyi eleştiren sözleriyle her kültürde kendine yer bulan bu müzik tarzı, çoğu insanlar için de bir yaşam stili haline geldi.

Hip Hop kültürü birçok farklı branştan oluşsa da en yaygın bilinen dalı, rap müzik. Bu kültürün içinde Break Dance- Graffiti–DJ’lik gibi birbirlerini tamamlayan yapbozlar bulunmakta. Afrika kökenli siyahi Amerikalıların, yoksulluk ve ırkçılıkla mücadele ettikleri tarihte ortaya çıkan Hip Hop, günümüze kadar bir çok değişim gerçekleştirerek güncel haliyle farklı boyutlara taşındı.

İSYANIN DİLE VURMUŞ HALİ

Rap müzik, sabit bir ritim üzerinde temposunu yakalayarak farklı cümlelerden oluşan sözlerin bütünleşmesiyleortaya çıkmış, haksızlığa ve hayatın birçok olumsuzluğuna başkaldıran tek müzik türü olarak doğmuştur. Melodisiz düz bir şekilde dile getirilmesi zorla dayatılan popüler müzik kültürünü eleştirir. Hızla ve nefes almadan söylenmesi ise yıllarca bastırılan, ifade özgürlüğünü ön plana çıkarmak, susturulan insanların sesi olabilme için konuşma hakkını sembolize etmekte.

Bu işin ilk öncüleri olarak sayılan James Brown Clive Campbell ve Africa Bambaata gibi isimler, rap müziğin gelişimine çok büyük katkı sağladılar. Zaman ilerledikçe dünya çapına yayılan bu kültür, şu an müzik piyasalarını kasıp kavururken her kültürde kendine özgü bir yer edindi.

Son yıllarda özellikle dijitalleşmeyle birlikte, insanlara daha rahat ulaşabilen rap müziğin temsilcileri, spotify, fizy ve youtube gibi platformların açıkladığı aylık ve yıllık dinlenme istatistiklerinde hep ilk sıralarda yer alıyor.

TÜRKİYE’DE RAP MÜZİK

Türkiye’de insanların bu kültürle tanışması bir o kadar da şaşırtıcı. 90 ve 95’li yılları arasında Amerika’dan Almanya’ya gelen askerlerin çocukları sayesinde Almanya’da yaşayan Türkler tarafından tanınmış. Türk rap müziğin ilk grubu “İslamic Force” olarak bilinse de grup Türkçe rap yapmamıştır. İlk Türk rap şarkısı, 1991 yılında ‘King Size Terror’ grubunun bir üyesinin, “Bir Yabancının Hayatı” isimli şarkısı olmuştur.

Ancak, Türklerin rap müzikle tanışması ve belki de müzik için kırılma noktası herkesin yakından hatırlayacağı Cartel ile oldu.

CEHENNEMDEN ÇIKAN ÇILGIN TÜRK!

90’lı yıllarda çocuk ya da genç olan birçok insan, Cartel grubunu unutamaz. Türkiye, arabeskin etkisinden yeni yeni çıkmış, ülkede fantezi müzik ve Türkçe pop müziğin etkisi altında bir müzik kültürü hâkimdi. Cartel, klibi ve şarkısıyla alışılmışın dışında bir müzik türüyle tanıştırdı herkesi. Almanya’da yaşayan Türklerden oluşan grubun yaptıkları müzikler, ilk zamanlarda kimileri tarafından ön yargıyla karşılanmıştı ama Cartel, Almanya’da yaşayan Türklerin yaşadıkları zorlukları da dile getiriyordu ve birçok genç tarafından dönemin en çok dinlenenleri arasına girmeyi başardı.

Bu, Türkiye’deki rap müzik için adeta bir kırılma noktası oldu. Ülkemizde Cartel grubu ile temelleri atılan rap müzik, sonrasında büyük bir gelişim yaşadı. 1996 yılında Barikat, Sirhot gibi isimler yaptıkları rap müzikle bu kültürün yayılmasına katkı sağladı.

EN BÜYÜK ADIM “KUVVETMİRA”

90’lı yılların sonuna doğru dünyada artık rap müzik herkes tarafından dinlenmeye başladı. Türkiye’de bu kültürün tanıtılması, yayılması ve çok sevilmesine vesile olan Sagopa Kajmer, Ceza, Dr. Fuchs, 1998 yılında KUVVETMİRA grubunu kurdu. Şu an bireysel olarak müzik kariyerlerine devam eden rap müziğin mihenk taşları olan bu isimler, Türkçe Rap’in en büyük öncüleri oldular. Çeşitli Türk rap sanatçılarının 1999 yılında çıkardığı rap albümü olan Yeraltı Operasyonu da yapılan önemli işlerden biri oldu.

GÜNÜMÜZDE RAP...

Dijitalleşen dünya, yaşam tarzlarımızı her gün değiştirmeye devam ederken rap müzik de bundan her şey gibi nasibini aldı. Bu değişim yepyeni sesleri, ritimleri, sözleri, tarzları ve pek çok farklılığı da beraberinde getirdi.

90’lı yıllarda rap müzikle tanışan Türkiye, 2000’li yıllarda ise yeni isimleri ortaya çıkardı. Hatta bu işi arabesk rap olarak yapanlar bile oldu ama çok kısa bir sürede popülerliğini kaybetti. Bir dönem rapta diss savaşları (müzikle karşılıklı atışmak) da oldukça hararetli geçti.

Günümüze geldiğimizde, rap müziği ülkemize sevdiren Sagopa Kajmer, Ceza, Sansar Salvo gibi isimler müzikal yolculuğuna bireysel olarak devam ederken, yeni isimler de rap müzik camiasına katılmaya başladı.

ÜÇÜNCÜ DALGA RAP

Film ve dizilerde sıkça duyduğumuz ve de önemli sanatçıların sürekli düet yapmaya başladığı rap müzisyenleri, son dönemde Spotify, Fizy ve Youtube gibi dijital platformlarda da en çok dinlenen isimler olarak istatistiklere damga vuruyor.

Özellikle rap müziğin yeni sesleri Ezhel, Sefo, Ben Fero, Murda, Eypio, Yener Çevik, Reynmen, Gazapizm, Uzi gibi isimler yaptıkları şarkılarla büyük ilgi görüyor. Farklı tarzlarda müzik yapan yeni rapçilerden pek çok isim, kendi kesimini oluşturdu.

Rap müziğin üçüncü dalgası olarak da tarif edilen yeni nesil rap müzisyenlerinin dokunuşuyla adeta bambaşka bir havaya bürünen rap müzik, sadece Z kuşağı değil, hemen her kesim tarafından dinleniyor. Daha önce rap müziğe farklı isimleri dinleyerek gönül vermiş, hiç dinlememiş kişiler de bu müziklerde kendini bulabiliyor.

NEREDE O ESKİ RAP MÜZİKLER?

Kimileri ise bu yeni nesil rapçilere hala ısınabilmiş değil. 2000’li yıllarda Sagopa Kajmer ve Ceza ile büyümüş şimdilerde 30’lu, 40’lı yaşlarındaki kişiler, hala o dönemin rap müziğinin bambaşka olduğunu ifade ediyor. Bazı isimler de, son dönemde üretilen rap müziğin popüler kültürle olan ilişkisinin rap müziğin doğasına aykırı olduğu görüşünde.

Türkçe rap müziğin 30 yıla yaklaşan serüveni böyle. İlk yıllarda bu müzikle adını duyuran pek çok kişi şu an unutuldu. Sagopa Kajmer, Ceza, Sansar Salvo ve Fuat gibileri hatırda kaldı. Yollarına hala devam ediyorlar. Bakalım aynı şeyi yeni nesil rapçiler için de olacak mı?

Bu son dönemde ortaya çıkan onlarca rap yıldızlarından hangileri 15-20 yıl sonra hatırlanacak?

Bana kalırsa, sadece iyi söz yazıp, iyi müzik yapanlar…

Festival Kısa Film Yarışması adı altında kurmaca, belgesel, deneysel ve canlandırma/animasyon kategorilerinde düzenleniyor. Deneysel ve canlandırma/animasyon kategorileri ancak yeterli sayıda başvuru olması durumunda gerçekleştiriliyor. Yarışmanın herhangi bir teması bulunmamakla birlikte içerik veya mekân olarak köyü veya kırsal alanı kullanan filmler Köy Filmleri Büyük Ödülü’ne aday olabiliyor. 1 Ocak 2025’ten itibaren tamamlanmış olan filmleri kabul eden festivale başvurular 19 Haziran’a kadar devam edecek.

Başvurmak isteyen eser sahipleri FilmFreeway 'den başvurabilir.

Türkiye’nin ilk ve tek köy filmleri festivali olma özelliği taşıyan Çalı Köy Filmleri Festivali’ne dair detaylı bilgiye festivalin sitesinden ulaşabilirsiniz.

Papa 14. Leo'nun ziyareti sonrası uluslararası ilgide yaşanan artış, camiye olan ziyaretçi akınına da yansıdı. Sabahın erken saatlerinden itibaren cami girişinde uzun kuyruklar oluşurken, turistlerin güvenlik noktalarından geçerek içeri alındığı görüldü. Dron ile kaydedilen görüntülerde, caminin avlusunda yoğun insan kalabalığı ve giriş noktalarında metrelerce uzayan kuyruklar net bir şekilde görüntülendi.

Turist akını sürüyor

Dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçiler, Osmanlı Cihan Devleti mimarisinin en önemli eserlerinden biri olan camiyi yakından görmek için sıraya girdi. Özellikle Avrupa ve Asya'dan gelen turist gruplarının yoğunluk oluşturduğu gözlenirken, cami çevresinde rehberli turların da arttığı görüldü.

Türkiye’nin müzik ve kültür dünyasında kendine özgü bir yere sahip olan Teoman, belgeselin son duraklarından biri oldu. Gerçekleştirilen söyleşide müzik; sadece notalardan oluşan estetik bir üretim alanı olarak değil, aynı zamanda bir kimlik inşası, bir sanatçı tavrı ve bir şehir hafızası olarak değerlendirildi.

Belgesel projesi, müziğin insan hayatındaki yerini daha derinlikli bir biçimde tartışmayı amaçlıyor. Bu kapsamda yürütülen çekimlerde, melodilerin yalnızca kulağa değil, toplumsal belleğe, bireysel hikâyelere ve kültürel aidiyetlere de temas ettiği fikri merkeze alınıyor. “Yansımalar: Melodiden Kimliğe”, müzik üzerinden Türkiye’nin kültürel dokusunu, değişen yaşam biçimlerini ve kimlik arayışlarını görünür kılmayı hedefliyor.

Projenin yaratıcı ekibi, her yeni söyleşiyle belgeselin düşünsel çerçevesini daha da genişletirken, farklı isimler ve yeni duraklarla çekim maratonunu sürdürüyor. Çekimlerde, konuk olarak müzisyen, akademisyen ve yazar pek çok önemli isim yer aldı. Galatasaray Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Ergur, Baba Zula kurucusu Murat Ertel, yazar Can Kozanoğlu, Jehan Barbur gibi isimler görüşlerini aktardı. Çekimlerin son konuğu olan Teoman ile gerçekleştirilen buluşma da bu yolculuğun dikkat çekici başlıklarından biri olarak öne çıktı.

Sanat, hafıza ve kimlik arasındaki bağı odağına alan “Yansımalar: Melodiden Kimliğe”, yalnızca bir belgesel değil; aynı zamanda Türkiye’nin müzik üzerinden okunabilecek toplumsal hikâyesine açılan çok katmanlı bir anlatı niteliği taşıyor.

Nemrut'un tahtı

Yakup Manastırı, Şanlıurfa merkeze 10 kilometre uzaklıkta, kentin güneyindeki dağların üzerinde yer alıyor. Halk arasında Hazreti İbrahim'in mücadele ettiği Nemrut'un burayı seyfiye alanı olarak kullandığına inanılıyor. Manastırın kuzeybatısında bir anıt mezar ve iki satırlık kitabe bulunuyor. Kitabenin, 2'nci yüzyılın sonuna veya 3'üncü yüzyılın başlarına ait olduğu belirlenirken manastırın da bu tarihlerde yaptırıldığı tahmin ediliyor.

Filmde profesyonel oyuncuların yanı sıra bölgeden birçok yerel isim de kamera karşısına geçecek. Kadroda Gülnihal Demir, Erdinç Özal, Tünay Ürper, Metin Yıldız, Muhammet Kıyak, Nejat Altınsoy, Hülya Kocabıçak, Oğuz Aykan Uyanık, Ozan Kıyak, Nazmi Şentürk, Taylan Kaya, Oral Günüç ve Murat Özarslan gibi isimler bulunuyor. Bu tercih, ilk filmde olduğu gibi yerel dokunun ve doğal oyunculuğun ön planda tutulacağının işareti olarak değerlendiriliyor.

2006 yılında Muğla'nın Ula, Yatağan ve Akyaka gibi farklı noktalarında çekilen ilk film, kırsal yaşamın içinden beslenen anlatımı ve amatör oyuncularla kurduğu sahici dünya sayesinde Türk sinemasında kendine özgü bir yer edinmişti. Uluslararası alanda da dikkat çeken yapım, başarılarıyla adından söz ettirmişti. 'Dondurmam Gaymak Gapital', yalnızca nostaljik bir geri dönüş değil aynı zamanda yerel hikâyelerin evrensel anlatılarla buluşabileceğini hatırlatan bir devam projesi olarak şimdiden merak uyandırıyor. Okuma provalarıyla birlikte üretim sürecine giren film, Akdeniz'in sıcaklığını ve taşra hikâyelerinin incelikli mizahını yeniden perdeye taşımaya hazırlanıyor.

Michael Jackson'ın yeğeni Jaafar Jackson'ın ünlü yıldıza hayat verdiği film, Michael Jackson'ın müziğe adım atışından Pop'un Kralı olmasına kadar tüm kariyerini konu ediniyor. Jaafar Jackson'ın yanı sıra kadrosunda Miles Teller, Colman Domingo, Nia Long, Kendrick Sampson gibi isimlerin yer aldığı film, 22 Nisan 2026'da sinemalarda gösterime girecek.

Yarışmaya Asya ülkelerinden ilk etapta Güney Kore, Tayland, Filipinler, Vietnam, Malezya, Kamboçya, Laos, Bangladeş, Nepal ve Bhutan olmak üzere 10 ülkenin katılımını şimdiden teyit ettiği, önümüzdeki dönemde yeni ülkelerin de listeye dahil olmasının beklendiği kaydedildi.

İlk kez 1956 yılında düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışması, yıllar içinde dünyanın en çok izlenen uluslararası müzik organizasyonlarından biri haline geldi. Yarışma, İsveçli pop grubu ABBA ile Celine Dion gibi dünya çapında üne kavuşan sanatçıların kariyerlerinde önemli rol oynamıştı.

Türkiye, Eurovision Şarkı Yarışması'na son olarak 2012 yılında katılmıştı ve tarihteki ilk birinciliğini ise 2003 yılında Sertab Erener'in seslendirdiği 'Everyway That I Can' adlı parçayla elde etmişti.

Yönetmen Furkan Aşkın, araştırmacı Fatih Belgi ile görüntü yönetmeni Yasin Ulusoy’un projelendirdiği “Yansımalar: Melodiden Kimliğe” adlı belgesel projesinin çekimleri devam ediyor.

Yaklaşık bir yıllık ön hazırlık sürecinin ardından başlayan proje, müziğin bireysel ve toplumsal kimlik inşasındaki rolünü derinlemesine ele alıyor.

Müziğin Hafızası, Kimliğin Sesi “Yansımalar: Melodiden Kimliğe”, müziği yalnızca estetik bir üretim alanı olarak değil; sosyoloji, felsefe ve etnomüzikoloji disiplinlerinden ilhamla, bir kimlik kurucu unsur olarak ele alıyor. Farklı müzik türleri ve akımların kültürel etkilerinin yanı sıra, geleneksel ile modern arasındaki gerilim ve süreklilik de belgeselin odak noktalarından biri.

Proje; akademisyenlerden müzisyenlere, sokak sanatçılarından müzikle özdeşleşmiş mekânlara kadar toplumun farklı kesimlerinden isimleri bir araya getirerek çok katmanlı bir anlatı kuruyor. Müziğin dönüştürdüğü hayatlar, bireysel hikâyeler üzerinden kolektif hafızaya bağlanıyor.

Belgeselin çekimler, sanatçı Jehan Barbur ile devam etti. Barbur’un müziğin bireysel hafıza, duygusal aktarım ve kimlik kurulumundaki rolüne dair değerlendirmeleri, belgeselin anlatı katmanını daha da derinleştiriyor.

Çekimlerde, konuk olarak müzisyen, akademisyen ve yazar pek çok önemli isim yer aldı. Galatasaray Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Ergur, Baba Zula kurucusu Murat Ertel, yazar Can Kozanoğlu gibi isimler görüşlerini aktardı.

2026 Sonunda Seyirciyle Buluşacak

Yapım süreci devam eden belgeselin, 2026 yılının sonlarına doğru izleyiciyle buluşması planlanıyor. Özgün anlatımı ve disiplinler arası yaklaşımıyla “Yansımalar: Melodiden Kimliğe”, müzik üzerinden toplumu ve bireyi yeniden düşünmeye davet eden güçlü bir çalışma olmaya aday görünüyor.

27 Yıllık kalecilik kariyerini konu alan kitap

Aktif futbol kariyeri devam ederken kitap kaleme alan ilk sporcu olma özelliğini de elde eden Bekir Sevgi, lansmanda yaptığı konuşmada 1987 yılında Siirt'ten göç eden 9 çocuklu bir ailenin en küçük çocuğu olarak dünyaya geldiğini söyledi. Futbola 1989 yılında Esenlerspor'da başladığını hatırlatan Sevgi, '2004 yılında Beşiktaş'a, 2006 yılında da Sivasspor'a transfer olduktan sonra 2007 yılında ilk profesyonel sözleşmemi burada imzaladım. 27 yıllık bir futbol kariyerim var. 20 yıldır da profesyonel olarak oynuyorum ve kariyerim halen devam ediyor. Bu deneyimlerimi genç kardeşlerime örnek olsun diye kaleme almak istedim. 27 yıllık kalecilik hikayemi bu kitaba sığdırmaya çalıştım' dedi.

Gençlere klavuz olmasını arzu ediyorum

'Sevgili Kale: Üç Direk Arasında Başlayan Hikâye' kitabını yazarken genç sporculara ilham vermeyi de amaçladığını kaydeden Bekir Sevgi, futbolun perde arkasını ve bir kalecinin psikolojik dünyasını da okuyucularla buluşturdu. Kitapta altyapı yıllarından profesyonel kariyere uzanan süreç, unutulmaz maçlar ve kişisel dönüm noktalarını akıcı bir dille aktaran Bekir Sevgi, 'Kitabımın özellikle bu yola yeni giren genç kardeşlerime kılavuz olmasını arzu ediyorum. Araştırmalarımda da aktif olarak futbolcuyken kitap yazan sporcu olmadığını gördüm. Bunu da gerçekleştirmek istedim. Genç kardeşlerime şunu söylemek istiyorum; öncelikle hayal edin, bu hayal için çok çalışın, asla pes etmeyin. Hiçbir şeyi bir günde elde edemezsiniz. Sabırlı olun ve doğru zamanı bekleyin' tavsiyelerinde bulundu.

Genç sporcular için çok güzel dersler var

Lansmana katılan İnegöl Belediye Başkan Yardımcısı Hasan Aydın kitabın futbola yeni başlayan sporcular açısından güzel dersler içerdiğini vurgulayarak; 'İnegöl her zaman yeşili, Oylat'ı, kaplıcası, köftesiyle meşhur. Aynı zamanda müteşebbis ruhlu insanıyla da meşhur bu şehir. Aynı zamanda sivil toplumun güçlü olduğu bir şehir. Ayrıca sportif anlamda İnegölspor ve Kafkasspor gibi markalarımız, değerlerimiz var. İnegölspor'umuzun futbolcusu, ikinci kaptanı Bekir Sevgi'nin de edebiyat anlamında ortaya koyduğu bir eser var. Üç Direk Arasında Başlayan Hikaye Bu kitapta aynı zamanda futbola yeni başlamış gençlerimiz için de çok güzel dersler var. Bekir Sevgi'ye kitabının hayırlı olmasını diliyorum' dedi.

Kendi kitabını yazan ilk futbolcu

İnegölspor Kulübü Başkanvekili Talha Öziş de lansmanda yaptığı konuşmada kulüp oyuncusunun kitap yazmasının kendileri için de çok gurur verici bir durum olduğunu söyledi. Örneklere baktığında; Zlatan İbrahimoviç, Andrea Pirlo, Pele, Johan Cruyff gibi oyuncuların kitapları olduğunu kaydeden Öziş, 'Türkiye'ye baktığımızda da Metin Oktay, Alex De Souza Ama hepsi profesyonel yazarlarla yazılmış kitaplar. Kendi kitabını yazan bir örnek bulamadım ben. İlk örneğin kulübümüzden çıkması gurur verici. Bekir Sevgi'yi tebrik ediyorum' şeklinde konuştu.

Bekir sevgi kitabını imzaladı

Lansmanda İnegölspor Teknik Direktörü İsmail Güldüren ile takım kaptanı Orhan Aktaş da Bekir Sevgi ve kitabıyla ilgili duygularını ifade eden konuşmalar yaparak tebriklerini ilettiler. Daha sonra Bekir Sevgi kitabını lansmana katılanlar için tek tek imzalayarak hatıra fotoğrafları çektirdi.

Yapımcılığını Orchestra Content’in, yaratıcı yapımcılığını Mine Şengöz’ün üstlendiği filmin senaryosunu ise usta senarist Yiğit Güralp kaleme aldı.

Film, odağına Özbeğen’in sahne başarısının yanı sıra yalnızlığını, incelikli direnişini ve dönemin kültürel atmosferi içindeki yerini de alacak.

Mal varlığını Türk Eğitim Vakfına bağışlayan Özbeğen’in hayatını anlatan film; Türk Eğitim Vakfı ile Tuğrul Eryılmaz, Gülşen İşeri, Murat Özyaşar, Murat Meriç, İdris Pehlivan ve Hilmi Özbeğen’in danışmanlığında yapılıyor.

Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, sosyal medyadaki kontrolsüz tehdit ve suça sürüklenen çocuklar, AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) toplantısında ele alındı. Aile Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, kapsamlı bir sunum yaptı.

Sunumda, özellikle çocuklar ve gençler üzerinde sosyal medyanın olumsuz etkileri, dijital platformlardaki denetimsizlik ve mevcut düzenlemelerin yetersizliği detaylarıyla ele alındı. Göktaş, neden bu düzenlemeye ihtiyaç olduğunu, hiçbir şey yapmamanın bir seçenek olarak kabul edilemeyeceğini, bu yasağı uygulayan örnek ülkeler çerçevesinde anlattı.

Bazı üyeler, radyo ve televizyon yayınlarını denetleyen RTÜK'e atıf yaparak, sosyal medya ve dijital platformları denetleyecek benzer bir üst kurulun kurulması gerektiği önerisinde bulundu. Üyeler, kurulacak yeni yapının 'Yeni dijital medyanın denetim organı' olması gerektiğini belirtirken, sosyal dokuyu zedeleyen ve özellikle çocukları ve gençleri hedef alan gayriahlaki içeriklerle ancak bu şekilde etkin mücadele edilebileceğini dile getirdi.

MKYK üyeleri, sosyal medya platformlarına bugüne kadar getirilen yükümlülüklerin gerçekte etkili bir sonuç doğurmadığından dert yandı. TikTok, Instagram, YouTube ve X gibi, gençlerin yoğun olarak kullandığı uygulamalarda şiddet, uyuşturucu ve cinsel içerikli paylaşımların kolaylıkla erişilebilir olduğu yönündeki şikâyetlerin dile getirildiği toplantıda, sosyal medya şirketlerinin ülkelere göre farklı içerik kısıtlama politikaları uygulamasının sorunu daha da derinleştirdiği vurgulandı.

Toplantıda, İstanbul'da 17 yaşındaki Atlas Çağlayan'ın, 15 yaşındaki bir çocuk tarafından bıçaklanarak öldürülmesi de gündeme geldi. Olay, gençler arasında artan şiddet ve dijital ortamların etkisi bağlamında değerlendirildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, konuyla alakalı olarak ilgili birimlerin kapsamlı ve titiz bir çalışma yürüttüğünü, hem cezaların caydırıcılığının artırılması hem de önleyici tedbirlerin güçlendirilmesi yönünde adımlar atılacağını ifade ettiği öğrenildi.

Ahmet Yer, 'Tarihsel ve kültürel mirasın önemli yapı taşlarından biri olan eser, geçmişten günümüze farklı dönemlerde gerçekleştirilen bakım, onarım ve restorasyon çalışmalarıyla korunarak günümüze ulaşmıştır. Müze 6 Ocak 2026 tarihi itibarıyla geçici olarak ziyarete kapatılmıştır. Yapının restorasyon ve güçlendirme çalışmaları Kültür ve Turizm Bakanlığınca yürütülecek.Ççalışmaların tamamlanmasının ardından müze, aslına uygun şekilde korunarak, çağdaş müzecilik anlayışı doğrultusunda sergileme, erişilebilirlik ve ziyaretçi deneyimi standartları gözetilerek yeniden halkımızın ziyaretine açılacaktır' dedi.

Ya yıkılacak ya da güçlendirme çalışmaları yapılacak

Erzurum Kongresi'ne ev sahipliği yapan tarihi kongre binası, deprem performansının yetersiz bulunması üzerine geçici olarak ziyarete kapatıldı. Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) İnşaat Mühendisliği Bölümü'nden Doç. Dr. Dilek Okuyucu başkanlığındaki akademik ekip tarafından hazırlanan teknik raporda binanın taşıyıcı sisteminin ağır hasarlı olduğu ortaya konuldu. Yaklaşık 6 ay süren çalışma kapsamında yapılan sismik ve yapısal analizlerde, yapının geçmiş yıllarda meydana gelen depremler nedeniyle ciddi yapısal sorunlar yaşadığı belirlendi. Hazırlanan rapor, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na sunuldu. Erzurum'a gelecek olan bakanlık teknik heyeti, binada yerinde inceleme yaparak, yıkım ya da güçlendirme konusunda nihai kararı verecek.

2025’te yerli ve yabancı toplam 374 yeni film, vizyona girdi ve bu filmler 27 milyon 614 bin kişi tarafından izlendi. Aynı yıl gösterime giren 142 yerli film ise toplamda 12 milyon 940 bin kişi tarafından seyredildi.

2025 yılında sadece 1 yerli film, milyon barajını geçti. Bu, aynı zamanda Box Office verilerine göre 2025’iTürkiye’deki gişe lideri de olan Yan Yana filmi. Haluk Bilginer ve Feyyaz Yiğit’in başrolünde yer aldığı ve şu an itibariyle 2 milyon 605 kişi tarafından izlenen filmin en yakın takipçileri 833 bin ile Uykucu ve 817 bin ile Sihirli Annem: Hepimiz Biriz oldu.

Yılın en az izlenen Türk filmi ise 16 kişinin izlediği Amigdala oldu.

ADİLE FİLMİ GİŞEDE ÇAKILDI

Çağan Irmak’ın, Yeşilçam efsanesi Adile Naşit’in hayatını anlattığı yılın en popüler filmlerinden olan ‘Adile’ filmi 92 bin kişi tarafından izlenerek gişede aradığını bulamadı. 5 Aralık’ta vizyona giren ve perdede 4. Haftasını dolduran filmin, 100 bin barajını bile bulamaması büyük hayal kırıklığı yarattı.

ÖDÜLLÜ FİLMLER NE YAPTI?

2025 Altın Portakal’ı kazanan Tavşan İmparatorluğu yıl içinde vizyona girmezken, 2025 Altın Koza’yı kazanan ve 17 Ekim’de vizyona giren O da Bir Şey Mi, 18 bin 406 kişi tarafından izlendi.

Ulusal ve uluslararası pek çok festivalden ödülle dönen Özcan Alper’in Erken Kış filmi 8 bin 162 kişi tarafından izlenirken; Emre Sert ve Gözde Yetişkin imzalı ‘Sahibinden Rahmet’ filmi ise 1.895 kişi tarafından izlendi.