Aldatılma sonrası sarsılan güven yalnızca özürlerle değil tutarlı ve sorumlu davranışlarla onarılırken, gerçek iyileşme ve güçlenme ise kişinin başkasının seçimini beklemekten vazgeçip kendi öz değerini ve sınırlarını yeniden keşfetmesiyle başlar.
İnsan bazen sevdiği kişinin başka birine yöneldiğini öğrendiğinde değil, birlikte yaşadığı hayatın sandığı kadar gerçek olmadığını düşündüğünde yıkılır. Çünkü aldatılmak yalnızca bir başkasının ilişkiye girmesi değildir. Birlikte yaşanmış anıların, verilen sözlerin ve geleceğe dair kurulan hayallerin anlamını yeniden sorgulamaktır.
Bir mesaj, beklenmedik bir telefon ya da tesadüfen öğrenilen bir gerçek… Bazen tek bir an, insanın yıllardır güvende hissettiği dünyayı değiştirir. Sonra sorular başlar: “Nasıl fark etmedim?”, “Benim neyim eksikti?”, “Bana bakarken bunları nasıl düşünebildi?”
Oysa aldatılmak, insanın sevilmeye değer olmadığının kanıtı değildir. Bir başkasının sadakatsizliği, sizin değerinizi belirlemez.
Aldatılmanın en ağır tarafı, insanın yalnızca partnerine değil, kendi gerçekliğine de şüpheyle yaklaşmaya başlamasıdır.
Dün güvenle hatırlanan bir akşam, bugün kuşku duyulan bir anıya dönüşebilir. Söylenen sözler yeniden düşünülür, geçmişteki davranışlar başka anlamlar kazanır. Bazen aynı sorular defalarca sorulur. Çünkü insan, kaybettiği güvenin yerine koyabileceği bir gerçeklik arar.
Gottman çift terapisi yaklaşımında güven, yalnızca sadık kalmak değil, birbirinin yanında duygusal olarak güvende hissedebilmektir. Bu nedenle aldatılma sonrasında yaşanan kırılma, yalnızca bir sadakat meselesi değil, ilişkinin bütününe yayılan bir güven kaybıdır.
Peki, aldatılma sonrasında güven yeniden kurulabilir mi?
Evet, ancak bunun için yalnızca özür dilemek yeterli değildir. Aldatan kişinin sorumluluk alması, yaşattığı acıyı küçümsemeden dinlemesi ve güveni yeniden kazanmak için tutarlı davranışlar göstermesi gerekir.
“Sen de benimle ilgilenmiyordun” ya da “Zaten ilişkimiz iyi değildi” gibi açıklamalar, yaşananları anlamlandırmaya yardımcı olmaktan çok sorumluluğu karşı tarafa yükleyebilir. İlişkide sorunlar yaşanmış olabilir; ancak bu sorunlar sadakatsizliğin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Çünkü güven, sözlerle talep edilmez. Davranışlarla yeniden inşa edilir.
Peki, bir insan aldatıldıktan sonra yeniden güçlenebilir mi?
Bazen yaşanan bir ihanet, insanın kendisiyle kurduğu ilişkiyi de sorgulamasına neden olur. Başkalarını kaybetmemek için hangi ihtiyaçlarından vazgeçtiğini, hangi sınırları ihlal ettiğini ve kendi değerini ne kadar başkasının sevgisine bağladığını fark edebilir.
Travma sonrası büyüme tam da burada anlam kazanır. Yaşanan acıyı iyi ya da gerekli ilan etmeden, insanın bu deneyimin ardından kendisi ve ilişkileri hakkında yeni bir farkındalık geliştirmesi mümkündür.
Bazıları ilişkisini yeniden kurmayı seçer, bazıları ayrılır. Ancak yeniden güçlenmek her zaman ilişkiye geri dönmek değildir. Bazen insanın kendisini seçmesi, kendi sınırlarını koruması ve bir daha kendinden vazgeçmemeye karar vermesidir.
Bursa’da bireysel psikoterapi ve çift terapisi alanındaki klinik çalışmalarımda ilişkisel sorunları değerlendirirken önemli bulduğum noktalardan biri de budur: İlişkinin geleceğini konuşurken insanın kendisiyle kurduğu bağı gözden kaçırmamak.
Çift terapisi, yalnızca birlikte kalıp kalmamaya karar verilen bir alan değildir. İki insanın yaşananlarla yüzleşebildiği, birbirlerinin deneyimini duyabildiği ve bundan sonra nasıl bir ilişki kurabileceklerini değerlendirebildiği bir süreçtir.
Belki de aldatılmanın ardından insanın kendisine sorması gereken en önemli soru şudur:
“Bana bunu neden yaptın?” sorusunun yanında, “Ben bu yaşananlardan sonra kendimden vazgeçmeden nasıl yaşayacağım?”
Çünkü insan her zaman kaybettiği ilişkiyi geri kazanamaz. Ama yaşadıklarının içinde kendisini kaybetmemeyi öğrenebilir.
Ve bazen yeniden güçlenmek, bir başkasının sizi yeniden seçmesini beklemekten vazgeçip kendi değerinizi hatırlamakla başlar.
